Stichting Nationale Vrijwilligers Academie

Een Koninklijke onderscheiding aanvragen

”Deze man of vrouw verdient een lintje”. Hoe vaak wordt dit niet gezegd? Maar het is slechts voor enkelen weggelegd om deze prachtige onderscheiding te krijgen. Hieronder leest u hoe u uitzonderlijke prestaties van uw vrijwilliger kunt belonen.

Redenen voor voordracht
Jaarlijks worden er tussen de 3000 en 4000 mensen onderscheiden met een lintje. Een (vrijwillige) medewerker kunt u voor een lintje voordragen:

• Als het prijzenswaardige gedrag gedurende meerdere jaren is waargenomen.
•  De samenleving profiteert van het gedrag en het herkent als bijzonder.
•  De medewerker is een voorbeeld en motiveert, stimuleert en/of begeleidt anderen.

Behalve bijzonder gedrag kunnen ook bijzondere prestaties een reden zijn om een lintje aan te vragen. Uiteraard moet in de voordracht duidelijk gemaakt kunnen worden waarom de prestatie persoonlijk aan de voorgedragene kan worden toegeschreven.

De leeftijd van de persoon die u wilt voordragen, doet er niet toe. Het maakt ook niet uit of de medewerker die u voor een lintje wil voordragen een vrijwilliger is of in dienst is en betaald wordt.

Voor betaalde krachten gelden uiteraard wel hogere eisen: het gedrag of de prestatie moet wel ver uitstijgen boven wat van iemand in die functie verwacht mag worden. En het maatschappelijke aspect blijft onverminderd belangrijk: een spectaculaire bijdrage aan de winst van een onderneming kan geen reden zijn iemand met een lintje te decoreren.

Voordrachtprocedure
Iedereen, behalve de medewerker zelf, kan deze voordragen van een lintje. De aanvraag moet worden ingediend bij de burgemeester van de woonplaats waarin de medewerker woont.

De aanvraag moet de volgende gegevens bevatten:

• Naam, adres en woonplaats van de voorgedragene.
• Een omschrijving van de bijzondere verrichtingen: wat heeft de persoon gedaan om in aanmerking te komen voor een lintje. Leg in de voordracht uit waarom de verrichting zo bijzonder is. Een onderscheiding kan worden toegekend voor een in het oog springende prestatie, maar ook aan mensen die achter de schermen bergen werk verzetten. Geef duidelijk aan waarom de verrichting voor de samenleving belangrijk is/was.
•  Een toelichting op de omschrijving. Besteed aandacht aan de volgende vragen:

-          Leverde de voorgedragene de inspanning alleen, of als onderdeel van een groep?

-          Werd de inspanning op één locatie geleverd, of verspreid over meerdere locaties?

-          In hoeverre droeg de voorgedragene verantwoordelijkheid en/of toonde hij of zij bijzondere bekwaamheden?

-          Hoeveel lang heeft de voorgedragene de inspanning geleverd (een week, een maand, een jaar …)?

-          Gedurende welke periode is dit gebeurd?

-          Werd de voorgedragene betaald voor zijn of haar inspanningen; was er sprake van een kostenvergoeding?

-           Hoe is het resultaat van de bijzondere verrichtingen op dit moment nog zichtbaar of voelbaar? Een aanvraag moet aan het actualiteitsvereiste voldoen.

• Voor welke vereniging of stichting zijn de activiteiten uitgevoerd?
• Wat is de grootte van de vereniging of stichting?
•  Wat is de functie, rol of plaats van de voorgedragene binnen de vereniging of stichting?

Om het aanvragen van een Koninklijke onderscheiding te vergemakkelijken, is er op de website Lintjes.nl een aanmeldingsformulier beschikbaar. Dit formulier kunt u ook afhalen op het gemeentehuis van de woonplaats van de voorgedragene. Deze gemeente kan u meer informatie geven over de aanvraagprocedure en de eisen die aan een aanvraag worden gesteld.

Uitreiking
U kunt het lintje tijdens de ‘lintjesregen’ op de laatste werkdag voor Koninginnedag laten uitreiken. Gewoonlijk reikt de burgemeester de lintjes uit. In bijzondere gevallen neemt de Commissaris der Koningin de uitreiking voor zijn rekening.

Let op! Dien het voorstel op tijd in, omdat de behandeling ervan veel tijd kost. U kunt bij de gemeente navragen wanneer het voorstel uiterlijk binnen moet zijn. Wilt u het lintje op een andere dag uitreiken, dan moet dit minstens zes maanden van tevoren worden aangevraagd.

Toekenning
Elke voordracht wordt getoetst door het Kapittel voor de Civiele Orden. Deze toetsing vindt plaats aan de hand van het Ordereglement. In welke plaats en in welke provincie de voorgedragene ook woont, er wordt dus altijd getoetst tegen dezelfde normen. Degenen die een lintje krijgen, worden ‘gedecoreerden’ genoemd.

De formele bekendmaking van het toekennen van een lintje vindt plaats door een publicatie in de Staatscourant. In een buitengewone uitgave, getiteld Koninklijk onderscheidingen verleend ter gelegenheid van de verjaardag van Hare Majesteit de Koningin worden alle gedecoreerden vermeld.

Bruikleen
De onderscheiding is geen eigendom van de ontvanger, maar wordt in bruikleen gegeven. Komt een gedecoreerde te overlijden, dan moet de onderscheiding worden ingeleverd. Het komt echter regelmatig voor dat de nabestaanden de onderscheiding als aandenken aan de overledene willen behouden. Er dient dan een waarborgsom te worden betaald, waarna de onderscheiding voor onbepaalde tijd in bruikleen is.